Татар әдәбияты тарихы: яңа заман әдәбияты(XIX гасырның 2 нче яртысы – XX гасыр башы)


Студентлар саны 13

Курсның тасвирламасы

19 йөздә татарлар тормышында җитди яңалыклар күзәтелеп, ул мәдәни тормышта киң чагылыш таба. Иң мөһиме, татар әдәбияты сыйфат үзгәрешләре кичерә, шуңа да бу дәвер сүз сәнгатен ике зур этапка бүлеп өйрәнәбез. Аның беренче яртысы Урта гасыр традицияләрендә булып, торгынлык чоры әдәбияты кысаларында каралса, 19 йөзнең икенче яртысы әдәбияты Яңа заман татар әдәбияты башлангычы булып тора. XIX гасыр урталарына таба, бигрәк тә ахырында татарның мәдәни үзәге вазыйфасын Казан үти башлый. Бу, беренче чиратта, икътисади үсеш белән бәйле. Крепостное право бетерелгәннән соң (1861), капиталистик мөнәсәбәтләр кызу темплар белән үсә. Әгәр моңа кадәр татарлар күбрәк сату-алу эшләре белән шөгыльләнсә, хәзер инде сәнәгатькә үтеп кереп, завод-фабрикалар төзүгә керешәләр. Капиталистик мөнәсәбәтләрнең үсеше көчле конкуренция китереп чыгара. Бу исә хезмәт җитештерүчәнлеген үстерүне таләп итә. Шундый шартларда завод-фабрикаларда эшләү өчен белемле эшчеләр кирәклеге дә көн тәртибенә баса һәм татар мәктәп-мәдәрәсәләрен заманга яраклаштыру мәсьәләсен алгы планга чыгара. 19 йөз ахыры – 20 йөз башында татар милләте формалашу процессы бара.

Курсның эчтәлеге:
11 дәрес (13 сәг 25 мин)

Мөгаллимнәр

Image

Рифә Харрасова


Туган елы: 18.09.1962 Email: Rita.rahman@yandex.ru Уку урыны: Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеге Телләр: Татар, рус, гарәп, төрек  Эшләү урыннары: 1992-1994 - КДУның татар әдәбияты кафедрасында ассистент 2000-2003- Казан дәүләт университетында татар әдәбияты кафедрасының өлкән укытучысы 2003-2010 – Казан дәүләт универс...

Image

Хатыйп Миңнегулов

Тюрколог, әдәби тәнкыйтьче, педагог, дәреслекләр авторы, җәмәгать эшлеклесе

Туган елы: 12.05.1939 Email: юк Уку урыны: 1959-1964, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультеты  Телләр: Татар, рус, инглиз, төрек, үзбәк, алман, казах телләре Эшләү урыннары: 1962—1963 Пенза өлкәсенең хәзерге Белинский (Чамбар) районы Качкару авылында балалар укыта.  1964 -1966 Сарман районында ике ел Чукмарлы мәктәбе директоры...

Image

Алсу Хасавнех


Туган елы: 25.07.1972 Email: al-Khasavnekh@rambler.ru Уку урыны: 1989 – 1994, Казан дәүләт университетының тарих-филология һәм шәрык телләре факультеты  Телләр: Татар, рус, инглиз, гарәп телләре Эшләү урыннары: 1998 - 2000 Суфи шигърият теориясе буенча кыйммәтле материаллар җыю максаты белән Иорданиядә фәнни стажировка. 2010 елга кадәр Татар эн...

Image

Таһир Гыйлаҗев


Туган елы: 28.10.1960 Email: tgilazov@bk.ru Уку урыны: 1975-1980 елларда Минзәлә педагогия училищесы, 1980-1985 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеге Телләр: Татар, рус, төрек, алман телләре Эшләү урыннары: 1985 Балык Бистәсе районының Олы Елга авылы мәктәбендә балалар укыта. 1988-1991 Казан дәүләт университетының...

Image

Раушания Шәфигуллина

К.Насыйри музее директоры

Туган елы: 17.06.1969 Email: raushani@list.ru Уку урыны: Казан дәүләт университеты, филология факультеты, татар журналистикасы булеге. Телләр:  Эшләү урыннары: 1999 Филология фәннәре кандидаты  2000-2011 - Казан Педагогика Университенда - Татар Әдәбияты  укытучысы.  2013 елдан  башлап  Каюм Насыйри музее җитәкчесе ( Татарстан Республикасының М...

Image

Фәрид Яхин


Туган елы: 02.01.1961 Email: yafaz@mail.ru Уку урыны:  1978-1983, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультеты  Эшләү урыннары: 1986—1992 ССРБ Фәннәр академиясенең Казан филиалы Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институты фәнни хезмәткәре.  1993—1999 Казандагы Габдулла Тукай музее директоры.  1999 елдан Татар гуманитар...

Image

Әлфәт Закирҗанов

Филология фәннәре докторы

Туган елы: 07.10.1959 Email: alfat_zak@mail.ru Уку урыны: 1978—1983, Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультеты Эшләү урыннары: 1976 Түбән Кама шәһәрендә төзүче-плотник буларак башлый. 1983 Институтны тәмамлагач, Мамадыш районы Урта Кирмән урта мәктәбенә татар теле һәм әдәбияты укытучысы итеп билгеләнә.  1984—1987 елларда У...

Image

Гүзәл Төхфәтова


Туган ел: 15.08.1981 Емаil: tuhvat_g@bk.ru Уку урыны: КФУ 1998-2003, татар филологиясе һәм тарихы факультеты Телләр: Татар, рус, төрек телләре Эшләү урыны:  2000 - 167 нче мәктәп, татар теле һәм әдәбияты укытучысы 2001-2006 - 126 нчы мәктәп, татар теле һәм әдәбияты укытучысы 2006-2011, Тел, әдәбият һәм сәнгать институты, аспирантура 201...

Курсның эчендә:

13 сәг 25 мин
11 video
Сертификат
Курсны чикләнмәгән күләмдә куллану

Курсның эчендә:

13 сәг 25 мин
11 video
Сертификат
Курсны чикләнмәгән күләмдә куллану

Курсның тасвирламасы

19 йөздә татарлар тормышында җитди яңалыклар күзәтелеп, ул мәдәни тормышта киң чагылыш таба. Иң мөһиме, татар әдәбияты сыйфат үзгәрешләре кичерә, шуңа да бу дәвер сүз сәнгатен ике зур этапка бүлеп өйрәнәбез. Аның беренче яртысы Урта гасыр традицияләрендә булып, торгынлык чоры әдәбияты кысаларында каралса, 19 йөзнең икенче яртысы әдәбияты Яңа заман татар әдәбияты башлангычы булып тора. XIX гасыр урталарына таба, бигрәк тә ахырында татарның мәдәни үзәге вазыйфасын Казан үти башлый. Бу, беренче чиратта, икътисади үсеш белән бәйле. Крепостное право бетерелгәннән соң (1861), капиталистик мөнәсәбәтләр кызу темплар белән үсә. Әгәр моңа кадәр татарлар күбрәк сату-алу эшләре белән шөгыльләнсә, хәзер инде сәнәгатькә үтеп кереп, завод-фабрикалар төзүгә керешәләр. Капиталистик мөнәсәбәтләрнең үсеше көчле конкуренция китереп чыгара. Бу исә хезмәт җитештерүчәнлеген үстерүне таләп итә. Шундый шартларда завод-фабрикаларда эшләү өчен белемле эшчеләр кирәклеге дә көн тәртибенә баса һәм татар мәктәп-мәдәрәсәләрен заманга яраклаштыру мәсьәләсен алгы планга чыгара. 19 йөз ахыры – 20 йөз башында татар милләте формалашу процессы бара.

Бу курста
11 дәрес 13 сәг 25 мин

Мөгаллимнәр

Image

Рифә Харрасова


Туган елы: 18.09.1962 Email: Rita.rahman@yandex.ru Уку урыны: Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеге Телләр: Татар, рус, гарәп, төрек  Эшләү урыннары: 1992-1994 - КДУның татар әдәбияты кафедрасында ассистент 2000-2003- Казан дәүләт университетында татар әдәбияты кафедрасының өлкән укытучысы 2003-2010 – Казан дәүләт универс...

Image

Хатыйп Миңнегулов

Тюрколог, әдәби тәнкыйтьче, педагог, дәреслекләр авторы, җәмәгать эшлеклесе

Туган елы: 12.05.1939 Email: юк Уку урыны: 1959-1964, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультеты  Телләр: Татар, рус, инглиз, төрек, үзбәк, алман, казах телләре Эшләү урыннары: 1962—1963 Пенза өлкәсенең хәзерге Белинский (Чамбар) районы Качкару авылында балалар укыта.  1964 -1966 Сарман районында ике ел Чукмарлы мәктәбе директоры...

Image

Алсу Хасавнех


Туган елы: 25.07.1972 Email: al-Khasavnekh@rambler.ru Уку урыны: 1989 – 1994, Казан дәүләт университетының тарих-филология һәм шәрык телләре факультеты  Телләр: Татар, рус, инглиз, гарәп телләре Эшләү урыннары: 1998 - 2000 Суфи шигърият теориясе буенча кыйммәтле материаллар җыю максаты белән Иорданиядә фәнни стажировка. 2010 елга кадәр Татар эн...

Image

Таһир Гыйлаҗев


Туган елы: 28.10.1960 Email: tgilazov@bk.ru Уку урыны: 1975-1980 елларда Минзәлә педагогия училищесы, 1980-1985 елларда Казан дәүләт университетының татар теле һәм әдәбияты бүлеге Телләр: Татар, рус, төрек, алман телләре Эшләү урыннары: 1985 Балык Бистәсе районының Олы Елга авылы мәктәбендә балалар укыта. 1988-1991 Казан дәүләт университетының...

Image

Раушания Шәфигуллина

К.Насыйри музее директоры

Туган елы: 17.06.1969 Email: raushani@list.ru Уку урыны: Казан дәүләт университеты, филология факультеты, татар журналистикасы булеге. Телләр:  Эшләү урыннары: 1999 Филология фәннәре кандидаты  2000-2011 - Казан Педагогика Университенда - Татар Әдәбияты  укытучысы.  2013 елдан  башлап  Каюм Насыйри музее җитәкчесе ( Татарстан Республикасының М...

Image

Фәрид Яхин


Туган елы: 02.01.1961 Email: yafaz@mail.ru Уку урыны:  1978-1983, Казан дәүләт университетының тарих-филология факультеты  Эшләү урыннары: 1986—1992 ССРБ Фәннәр академиясенең Казан филиалы Галимҗан Ибраһимов исемендәге Тел, әдәбият һәм тарих институты фәнни хезмәткәре.  1993—1999 Казандагы Габдулла Тукай музее директоры.  1999 елдан Татар гуманитар...

Image

Әлфәт Закирҗанов

Филология фәннәре докторы

Туган елы: 07.10.1959 Email: alfat_zak@mail.ru Уку урыны: 1978—1983, Казан дәүләт педагогика институтының тарих-филология факультеты Эшләү урыннары: 1976 Түбән Кама шәһәрендә төзүче-плотник буларак башлый. 1983 Институтны тәмамлагач, Мамадыш районы Урта Кирмән урта мәктәбенә татар теле һәм әдәбияты укытучысы итеп билгеләнә.  1984—1987 елларда У...

Image

Гүзәл Төхфәтова


Туган ел: 15.08.1981 Емаil: tuhvat_g@bk.ru Уку урыны: КФУ 1998-2003, татар филологиясе һәм тарихы факультеты Телләр: Татар, рус, төрек телләре Эшләү урыны:  2000 - 167 нче мәктәп, татар теле һәм әдәбияты укытучысы 2001-2006 - 126 нчы мәктәп, татар теле һәм әдәбияты укытучысы 2006-2011, Тел, әдәбият һәм сәнгать институты, аспирантура 201...


Ачык Университет

2021 Ачык Университет. Барлык хокуклар якланган.

CODERLAR тарафыннан эшләнгән сайт

CODERLAR тарафыннан эшләнгән сайт